عبد الله امينى
88
مصحف فاطمى ( فارسى )
احتمالات عقلانى آن است ؛ گو اين كه ممكن است در ظاهر دلالتش روشن باشد . در اين مصحف جوانب كلى آيات بر شمرده شده ، به گونهاى كه آيات به زمان يا مكان و يا شخصى اختصاص ندارد و مانند ماه و خورشيد براى همهء زمانهاست . « 1 » 4 . در بر دارندهء تنزيل و تفسير آيات تنزيل يعنى شأن نزول و سبب نزول وحى « 2 » . علامه مرتضى عسكرى ، تنزيل را چنين معنا مىكند : نفس قرآن ، شأن نزول آيات ، تفاسيرى كه خداوند براى شرح برخى از آيات بر پيامبر نازل كرده ، و جز با وحى و دلالت الهى فهميده نمىشد . « 3 » اين تفاسير چگونگى نماز خواندن ، زكات دادن و ديگر آيات را توضيح مىدهد و خصوصيات تنزيل آيهها مانند مناسبت نزول ، مكان و زمان نزول و كسانى را كه مقصود آيه بودهاند و . . . بيان مىكند . شيخ مفيد در مقايسهء ميان قرآن موجود و مصحف امام على مىنويسد : تأويل و تفسير معانى قرآن - چنان كه شأن نزول آن بوده - در مصحف امير مؤمنان وجود داشته است . « 4 »
--> ( 1 ) - حقائق هامه ، ص 162 ؛ التمهيد ، ج 1 ، ص 229 . ( 2 ) - التمهيد ، ج 1 ، ص 229 . ( 3 ) - حقائق هامه ، ص 162 . ( 4 ) - همان ، ص 157 .